MENUMENU
  • Nederlands
    • Dansk
    • English
    • Deutsch
    • Nederlands
    • Español
MENUMENU
  • Dansk
  • English
  • Deutsch
  • Nederlands
  • Español
  • Home
  • Het Chartres Labyrint

Het Chartres Labyrint


Geschiedenis & Gebruik

Het Chartres labyrint
 is, net als het Trojaborg labyrint, een zogenaamd éénweg-labyrint. D.w.z. dat als je het midden bereikt hebt, heb je door alle gangen gelopen.
Er zijn geen doodlopende paden. Men wordt de hele weg naar binnen en weer naar buiten geleid. Het systeem is heel harmonisch, er is maak één doorlopende route.

Het Chartres labyrint is een oud klassiek patroon wat uit de Middeleeuwen stamt. In de stad Chartres in Frankrijk (zuidwest van Parijs) kan men nog steeds dit motief als een vloermozaiek in de oude kathedraal bewonderen.

Het Chartres Kathedraal in Frankrijk
Het labyrint in het Chartres Kathedraal
Hier van boven gezien

Franse Kathedralen
Er zijn meedere franse kathedralen, waar een labyrint op verschillende manieren een rol speelt. Het labyrint op de kerkvloer in Chartres is de meest bekende, en tegelijkertijd ook het grootste nog bestaande kerklabyrint.

St. Quentien Kathedraal in Frankrijk
St. Omer Kathedraal in Frankrijk

Hoe het gebruikt is, kan men afleiden van de verhalen van de de andere Franse kathedralen, die ook labyrinten hebben of hebbeb gehad.

In deze kathedralen dansten de bisschoppen tijdens de paasdienst samen met de dekens en andere geestelijken (in andere verhalen gevolgd door de pelgrims) bij wijze van een paasdans om het geluk van de Wederopstanding als overwinning over de dood te vieren. Bij het begin van de dans gaf de jongste kanunnik een grote bal aan de decaan of de bisschop. De bal was zo groot, dat hij hem niet in één hand kon houden. Daarna danste men eerbiedig in een bestemt driedelig ritme (Tripudium) door de gangen van het labyrint, waarbij de bisschop de bal steeds in de lucht gooide, hoger en hoger. Duidelijk een beeld van de steeds hoger stijgende zon tijdens het voorjaar. De andere geestelijken volgden hem in een lange stoet, terwijl ze allemaal de oude paaspsalm ”Victimae Paschali Laudes” onder begeleiding van het orgel zongen.

Over Chartres wordt verteld, dat een boetvaardig kruipen op de knieën door het labyrint een bedevaart naar Jerusalem kon vervangen. Zo een boetedoening kon soms wel een heel uur duren.

Deense Muurschilderingen
Het is niet alleen in franse kathedralen, dat er labyrinten te vinden zijn. Ook in verschillende deense kerken zijn er labyrinten in de vorm van fresco’s nog te vinden of zijn ze er ooit geweest.

In 4 deense dorpskerken is het nu nog mogelijk labyrinten van het Trojaborg-type geschilderd als kalaschilderingen uit de jaren rond 1400 te zien. In 6 andere kerken heeft men ze gevonden en weer overgekalkt.

In de kerk Gevninge bij Roskilde zijn twee labyrinten, ca. 50 cm in diameter, geschilderd op de muur van de triomfboog. Ze zijn duidelijk te zien boven de gewelven, die gedeeltelijk de labyrinten bedekken.

Op de gewelven van de kerk Hesselager op Oost-Funen is een labyrint, wat ca. 40 cm in diameter is.

In de oude kerk van Skive is er op de west-muur en geschilderd labyrint, ca. 125 cm in dia., half verscholen achter het orgel.

Het mooiste labyrint is wel die in de kerk van Roerslev ten oosten van Middelfart. Het labyrint is te vinden boven de koorboog en is 125 x 110 cm. Het speciale van dit labyrint is, dat het twee-kleurig is.

Van de 7 labyrinten, die overgekalkt zijn (en dus niet meer zichtbaar), zijn er 6 in Jutland en één op Funen.

De 6 jutlandse bevinden zich allemaal in Midden- en Oost Jutland. Dit zijn kerken van: Bryrup, Gylling, Nim, Skørring (2 stk.) en Taaning. Die op Funen is in de kerk van Vissenbjerg.

Het feit dat oude ”heidense” labyrinten überhaubt te vinden zijn in de christelijke kerken, komt doordat men in het Middeleeuwen de griekse mythologie verwisselde voor een christelijke symboliek. Het labyrint werd een symbool voor de weg tot God, Minotaurus werd de duivel, en Jezus loste Theseus af als de held, die de weg kon wijzen. Misschien is het het woord van Johannes: ”Ik ben de Weg en de Waarheid en het Leven”(14. stk. 6), waarnaar de vele labyrinten in de Skandinavische fresco’s verwijzen.

De fotos van de kerk labyrinten in Frankrijk en Denemarken werden genomen door Jeff Saward, Labyrinthos, www.labyrinthos.net.